با توجه به اهمیت ساختمانهای پیمانکاری در حال حاضر قراردادهای حسابداری پیمانکاری زیادی وجود دارد که هر کدام از آنها ویژگیهای خاص دارند و استفاده از این قراردادها را برای پروژههای ساخت و ساز مختلف مناسب کرده است. شما برای این که از انواع قراردادهای حسابداری پیمانکاری استفاده کنید باید آنها را شناسایی کرده و مطابق با آنها اقدام نمایید.
گروه رویش به عنوان یکی از شرکتهای فعال در زمینه اجرای انواع پروژههای عمرانی و ساخت و ساز قادر است انواع قراردادهای حسابداری پیمانکاری با شرایط عمومی و خصوصی برای شما عنوان کند.
انواع قراردادهای حسابداری پیمانکاری کدام هستند؟
همان طور که میدانید قراردادهای پیمانکاری یکی از انواع قراردادهای تجاری هستند که از آنها برای پروژههای مختلفی استفاده میکنند. این قراردادها بین اشخاص حقیقی و حقوقی تحت عنوان پیمانکار و کارفرما عقد میشوند. شما برای عقد این قراردادها باید شرایط عمومی و خصوصی قرارداد را رعایت کنید و در آنها متغیرهایی مانند مکان، مقدار وجه مورد توافق، زمان شروع و پایان پیمان و عنوان عمل مورد نظر با جزئیات و غیره را رعایت نمایید.
باید به هنگام عقد قراردادها به این رکنها توجه کنید تا رابطه بین پیمانکار با کارفرما تعیین گردد. با توجه به این رکنهای زیادی در قراردادهای حسابداری در پیمانکاری وجود دارند با این حال آنها را به 17 مورد زیر تقسیم میکنند.
- قرارداد پیمانکاری برحسب فهرست بها
- قرارداد پیمانکاری برحسب مدیریت پیمان
- قرارداد پیمانکاری برحسب برنامهریزی پیشرفت کار
- قرارداد پیمانکاری امانی
- قرارداد پیمانکاری برحسب قیمت ثابت و یا کلی
- قرارداد پیمانکاری برحسب اندازه (مترمربع) زیربنا
- قرارداد پیمانکاری کلید در دست
- قرارداد پیمانکاری IP و IPC
- قرارداد پیمانکاری نوین مهندسی
- قرارداد پیمانکاری احداث، بهرهبرداری و انتقال
- قرارداد پیمانکاری ساخت، تملک، بهرهبرداری و انتقال
- قرارداد پیمانکاری احداث، انتقال و بهرهبرداری
- قرارداد پیمانکاری احداث، اجاره و انتقال
- قرارداد پیمانکاری ساخت و انتقال
- قرارداد پیمانکاری بیع دو طرفه (متقابل)
- قرارداد پیمانکاری تامین مالی
قراردادهای پیمانکاری برحسب فهرست بها
یکی از انواع قراردادهای حسابداری پیمانکاری، قرارداد برحسب فهرست بها است که در آن لیستی از محصولات توسط سازمان مدیریت و برنامهریزی تهیه میشود. در این لیست مواردی هستند که با توجه تورم داخلی کشور قیمت آنها تغییر میکنند. به طوری که استفاده از آنها در قراردادهای پیمانکاری ضروری است. در حال حاضر از قراردادهای پیمانکاری فهرست بها در ساخت و سازها، راهسازیها، تاسیسات و غیره استفاده میکنند. تمام کالاهایی که در این قرارداد وجود دارند برحسب فهرست جمع آوری شده و در انتها قرارداد نیز قیمت تمام آنها ذکر میشود.
قرارداد پیمانکاری برحسب مدیریت پیمان
قرارداد پیمانکاری برحسب مدیریت پیمان، یکی دیگر از انواع قراردادهای حسابداری پیمانکاری است که در این نوع قراردادها درصدی را با توجه به هزینههایی که پیمانکار انجام میدهند در نظر میگیرند. این درصد با توجه به توافق طرفین انجام میشود و شامل تمام مخارج پیمانکار مانند تمامی خریدها، هزینههای ماشین و ابزارآلات است. در واقع در این نوع قراردادها کارفرما برای پرداختیهای خود به پیمانکار حد و مرزی قائل نیست.
بیشتر بخوانید: قانون مدیریت پیمان
قراردادهای پیمانکاری برحسب پرداخت شرطی
همان طور که از نام آن پیدا است در این نوع قراردادهای پیمانکاری، طرفین قرارداد با توافق همدیگر شرطی را درج میکنند. حال اگر پیمانکار بتواند تمام این شروط را انجام دهد به عنوان پاداش مبلغ قابل توجهی را دریافت میکند.
به عنوان مثال اگر پیمانکار بتواند پروژه را در تاریخ مشخصی با هزینه تعین شدهای بتواند تمام کند و در آن تمام وارد ذکر شده قرارداد طبق درخواست کارفرما را انجام دهد از کارفرما مبلغی را به عنوان پاداش دریافت میکند. این نوع قراردادها به عنوان قراردادهای اقتصادی نیز شناخته میشوند که میتواند انگیزه انجام پروژهها را با سرعت و دقت بالایی برای پیمانکار فراهم کنند.
قرارداد پیمانکاری برحسب پیشرفت کار
یکی از انواع قراردادهای حسابداری پیمانکاری، قرارداد پیمانکاری برحسب پیشرفت کار است که در آن حجم کار مورد نظر کارفرما مشخص نشده است و یا به دلیل کمبود وقت کارفرما مجبور است قبل از اتمام طرح نهایی خود این پروژه جدید را شروع کند. معمولا در قرارداد پیمانکاری پیشرفت کار برای پیمانکار مبلغی جهت پرداختیها توسط کارفرما تعیین میشود.
در این نوع قراردادها احتمال لغو قرارداد توسط کارفرما وجود دارد؛ بنابراین لازم است پیمانکار تمام جزئیات قرارداد را با دقت بالایی و شرح جزئیات روشن درج کند تا در صورت بروز تغییرات هر کدام از طرفین قرارداد دچار مشکل نشوند.
قراردادهای پیمانکاری برحسب قیمت ثابت یا کلی
این نوع قراردادها در پروژههای بزرگ مورد استفاده قرار میگیرند و در آن متناسب با جزئیات پروژه، قرارداد عقد میکنند و بعد از آن که کل پروژه به پیمانکار سپرده میشود. این نوع قراردادها جزو قراردادهای فهرست بها نیز هستند.
این نوع قراردادهای حسابداری پیمانکاری زمانی بسته میشوند که تمامی نقشهها و جزئیات طرح مشخص شده باشند تا در انتهای پروژه هیچ گونه تغییری ایجاد نشود. معمولا از قراردادهای قیمت ثابت یا کلی برای ساخت آپارتمانهای مسکونی، تجاری انبوه و تمامی ساختمانهای مختلف استفاده میکنند.
قراردادهای پیمانکاری کلید در دست
یکی از انواع قراردادهای حسابداری پیمانکاری، قرارداد کلید در دست است که در آن پیمانکار مسئولیت طراحی و اجرای کل پروژه را بر عهده دارد و در آن کارفرما هیچ گونه دخالتی ندارد. پس از آن که ساختممان ساخته شد و تمام عملیات تاسیساتی در آن اجرا شدند کارفرما تنها با چرخاندن کلید میتواند از ساختمان خود استفاده نماید. در واقع تنها دخالت کارفرما در بخش مناقصه پروژه است. این نوع قراردادها به عنوان یکی از روشهای اقتصادی به شمار میآیند که در آن پیمانکار مسئول انجام تمام کارها است و میتواند کارهای خود را خیلی سریع و با بهترین قیمت انجام دهد.
قرارداد پیمانکاری IP و IPC
یکی از انواع قراردادهای حسابداری پیمانکاری، قراردادهای پیمانکاری IP (پیمانکاری خصوصی) و IPC (پیمانکاری دولتی) است. این نوع قراردادها در پروژههای مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند و میتوانند در بخشهای مختلف ساخت و ساز، فناوری اطلاعات و ارتباطات و صنعت مورد استفاده قرار بگیرند.
همان طور که از نام قرارداد پیمانکاری IP پیدا است این نوع قراردادها در بین طرفین خصوصی (شرکت یا فرد حقوقی و حقیقی) منعقد میشود و در پروژههای بخش خصوصی بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد. در این نوع قراردادها شرایط مالی، زمانی و تکلیفهای پروژه مطابق با توافق طرفین انجام میشود و پیمانکار باید کل این پروژه را مطابق با خواسته کارفرما انجام دهد و آن را به اتمام برساند.
قرارداد پیمانکاری IPC نیز یکی از انواع قراردادهای حسابداری پیمانکاری هستند که در آن یکی از طرفین قرارداد دولت یا تأمینکننده دولتی(IPF) است. معمولا این نوع قراردادها از طریق مناقصه عمومی یا مذاکره انجام میشوند. به طوری که در اجرای آنها سازمانها و ادارات دولتی دخالت دارند. برای این نوع قراردادها قوانین خاصی وجود دارد که پیمانکار موظف است تمام این قوانین و استانداردها را رعایت کند و پروژه را در زمان موعود ارائه دهد.
در این نوع قراردادها تعهدات، انتقال مسئولیت و مدیریت منابع مالی و انسانی برای بهبود اجرای پروژه و ارتقاء کیفیت خدمات اهمیت بسیار زیادی دارد و در آن باید قوانین مربوط به امور محیطی، ایمنی و اخلاقی رعایت شود؛ زیرا جزو اهداف اصلی این نوع قراردادها است.
روش انجام قراردادهای پیمانکاری
معمولا تمام قراردادهای حسابداری در پیمانکاری برحسب روش اجرای خود به چند دسته تقسیم میشوند.
قراردادهای طراحی-ساخت (Design-Build Contracts)
یکی از روشهای اجرای قراردادهای حسابداری پیمانکاری است که از آن برای کاهش اختلافات میان طراح و سازنده استفاده میکنند. در این نوع قراردادها پیمانکار به عنوان یک شرکت تکفیری، مسئول طراحی و اجرای پروژه است.
قراردادهای مدیریت ساخت (Construction Management Contracts)
در این نوع قراردادها پیمانکار بهعنوان مدیر ساخت ساختمان است و مسئولیت انجام تمام جوانب ساخت و ساز از جمله انتخاب زیر پیمانکاران، برنامهریزی، کنترل هزینهها و زمانبندی را بر عهده او قرار دارد.
قراردادهای مبتنی بر عملکرد (Performance-Based Contracts)
در این روش انجام قراردادهای پروژه، بعد از اتمام کار و بر اساس نتایج و عملکرد واقعی پروژه پیمانکار را ارزیابی میکنند. به طوری که مطابق با آن به او پرداخت انجام میدهند.
قراردادهای سنتی (Traditional Contracts)
این روش انجام قراردادها را به دو بخش طراحی و اجرا تقسیم میکنند که طراح پروژه مسئول طراحی معماری و فنی پروژه است و پیمانکار نیز مسئول اجرای پروژه است.
خلاصه
برای انجام قراردادهای حسابداری پیمانکاری نمونههای زیادی از آن وجود دارند که هر کدام از آنها شرایط و ویژگیهای خاصی دارند. در بالا به صورت کلی به تمام انواع قراردادهای حسابداری پیمانکاری اشاره کردیم که شما جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد جزییات آنها و عقد هر کدام از قراردادها میتوانید از مشاوران گروه رویش کمک بگیرید.
