پیمانکار دست دوم یکی از پیمانکارهای پروژه ساختمانی است که شما با توجه به گستردگی پروژه خود میتوانید در آن پیمانکار دست دوم زیادی استخدام کنید. این فرد یا افراد به صورت مستقیم با پیمانکار اصلی پروژه قرارداد عقد میبندند و در اجرای پروژه با پیمانکار اصلی همکاری میکنند. حال شما برای این که به جزئیات بیشتر پیمانکار دست دوم کیست برسید میتوانید با گروه رویش همراه باشید.
شخص پیمانکار دست دوم کیست؟
پیمانکار جزء، پیمانکار دست دوم یا پیمانکار فرعی فردی است که به صورت غیرمستقیم در قرارداد اصلی اجرای پروژه دخالت میکند. پیمانکار اصلی با عقد هر گونه قراردادهای پیمانکاری نیاز به افراد متعددی دارد که در زمینههای مختلف تخصص داشته باشند. لذا در این خصوص باید از افراد متعددی استفاده کند که این افراد بتوانند در انجام این پروژهها کمک کنند. به همین دلیل پیمانکار اصلی با آنها قرارداد عقد میکند و اجرای بخشی از پروژه خود را به آنها میسپارد که به این فرد پیمانکار فرعی میگویند.
پیمانکار جزء میتواند یک فرد حقیقی یا حقوقی باشد که تخصص در انجام کارهای اجرایی را دارد. هر کدام از پروژهها میتواند با توجه به گستردگی خود یک یا چند پیمانکار دست دوم داشته باشند.
پیمانکار فرعی طبق قرارداد خود با پیمانکار اصلی متعهد میشود که بخش مورد نظری از پروژه را در زمان مشخص شدهای برای پیمانکار اصلی ارائه دهد. پیمانکار دست دوم با پیمانکار اصلی پروژه طرف حساب است و باید برای انجام کارهای خود با آن صحبت کند.
ماهیت پیمانکار دست دوم چیست؟
ماهیت پیمانکار جزء با پیمانکار اصلی پروژه یکسان است. در واقع پیمانکار فرعی کار همان پیمانکار اصلی را انجام میدهد؛ اما طرف حساب آن پیمانکار اصلی قرارداد است؛ بنابراین میتوان دریافت که این فرد از دید کارفرما، پیمانکار فرعی خواهد بود و به عنوان شخص فرعی قرارداد حساب میشود. در واقع کارفرما با پیمانکار دست دوم ارتباطی ندارد.
معمولا در پروژههای ساخت و ساز برای کارهایی مانند آرماتوربندی، سفتکاری، سیمانکاری، سنگکاری، گچ کاری، نقاشی، برقکشی، نصب آسانسور، ایجاد نکات ایمنی و غیره از پیمانکار دست دوم استفاده میکنند.
نکات مهم در مورد شخص پیمانکار دست دوم
- همان طور که عنوان شد پیمانکار فرعی میتواند یک فرد حقیقی یا حقوقی باشد.
- قراردادی که بین پیمانکار اصلی با پیمانکار جزء بسته میشود میتواند توافق شفاهی باشد و لزوما یک قرارداد کتبی بین آنها عقد نشود.
- تسویهحساب با پیمانکارهای دست دوم به صورت یکسان نیست و در آن ممکن است میزان دریافت حقوق آنها به صورت کارکرد روزانه، متر مربع، متر مکعب، مقطوع، فهرست بهایی و غیره باشد. البته در برخی مواقع بعد از آن که پیمانکار دست دوم کار خود را تمام کرد، پروژه خود را متر و اندازه میکند و بعد از محاسبه اضافات و کسورات، با پیمانکار اصلی تسویهحساب مینماید.
- پیمانکار فرعی میتواند کار خود را به صورت حضوری یا غیرحضوری انجام دهد و لزوما نباید به صورت حضوری در پروژه مشغول به کار باشد. در واقع ممکن است پیمانکار دست دوم کار خود را در کارگاه شخصی انجام دهد و بعد از آن تنها با حضور در محل اجرای پروژه آنها را نصب و راهاندازی کند.
- پیمانکار دست دوم در یک پروژه میتواند به عنوان پیمانکار اصلی در پروژه دیگری مشغول به کار شود. در واقع او نمیتواند برای همیشه به عنوان پیمانکار فرعی فعالیت کند.
- طبق ماده ۲۴ شرایط عمومی پیمان اگر در قرارداد قانون مدیریت پیمان عنوان شده باشد که کارفرما باید پیمانکار جزء را تایید کند، در این صورت لازم است قبل از شروع کار کارفرما باید پیمانکار دست دوم را تایید کرده و بعد از آن پیمانکار اصلی وظیفه انجام کار خود را به او واگذار نماید.
- مسئولیت نظارت بر حسن انجام کارهای پیمانکار دست دوم یا کارکنان آن با پیمانکار اصلی است و او باید آنها را بررسی و تایید نماید.
نحوه ارتباط پیمانکار دست دوم با کارفرما
بعد از آن که شما متوجه شدید پیمانکار دست دوم کیست و چه کارهایی را انجام میدهد در این جا قصد داریم در مورد ارتباط او با کارفرما صحبت کنیم. در تمام پروژهها پیمانکار دست دوم طرف حساب پیمانکار اصلی است و باید گزارش انجام کارهای خود را به او ارائه دهد و هزینه انجام کارهای خود را از پیمانکار اصلی دریافت کند؛ بنابراین او هیچ ارتباطی با کارفرما پروژه ندارد. ولی در ماده 24 شرایط عمومی پیمان، نکاتی برای رابطه میان این دو فرد و اختلافات آنها با پیمانکار اصلی پروژه عنوان شده است:
«در پیمانهای بین پیمانکار و پیمانکار جزء باید نوشته شود که در صورت بروز اختلاف بین آنها، کارفرما حق دارد، در صورتی که مقتضی بداند، به مورد اختلاف رسیدگی کند. پیمانکار و پیمانکار جز نیز میپذیرند که نظر کارفرما در این مورد قطعی است و تعهد میکنند که الزاماً آن را اجرا نمایند.
هرگاه در پرداخت مطالبات پیمانکاران جزء با توجه به شرایط درج شده در پیمان آنها، تاخیری روی دهد، در صورتی که پیمانکار جز، تعهدات خود را بر اساس پیمان تنظیمی خود با پیمانکار کاملاً انجام داده و کار او مورد قبول و تائید مهندس مشاور باشد، کارفرما میتواند بنا بر تقاضای پیمانکار جز با حضور نماینده پیمانکار به کار او رسیدگی کند. اگر در اثر این رسیدگی، پیمانکار جز طلبکار باشد و از پرداخت آن خودداری کند کارفرما حق دارد طلب پیمانکار جز را برای کارهایی که صورت وضعیت آن به پیمانکار پرداخت شده است، از محل مطالبات پیمانکار بپردازد.
در صورتی که با اخطار کارفرما، پیمانکار یا نماینده او برای رسیدگی حاضر نشوند کارفرما رسیدگی میکند و به شرح پیشگفته عمل میکند و این عمل قطعی و غیرقابل اعتراض است. هرگاه پس از فسخ پیمان، پیمانکاران جز مطالباتی از پیمانکار داشته باشند، مهندس مشاور و کارفرما، به شرح پیشگفته موضوع را رسیدگی میکنند. اگر پس از رسیدگی و تهیه صورت حساب نهایی، پیمانکار مطالباتی داشته باشد، کارفرما میتواند طلب پیمانکار جز را از محل مطالبات پیمانکار بپردازد.
نحوه استخدام پیمانکار دست دوم
شاید برای شما سوال پیش بیاید که چرا پیمانکار اصلی پیمانکار فرعی را به صورت رسمی با حقوق مشخص شده استخدام نمیکند و آن را در مجموعه خود قرار نمیدهد؟ در این خصوص باید بیان کرد که ممکن است پروژههای پیمانکار اصلی در یک جا و مکان قرار نداشته باشند و برای هر کدام از پروژههای خود به یک پیمانکار دست دوم در جاهای مختلف نیاز داشته باشد. به عنوان مثال اگر پیمانکار اصلی دو قرارداد پیمانکاری با کارفرمای مختلف در دو شهر تهران و ساری داشته باشد. در این صورت پیمانکار فرعی نمیتواند به صورت همزمان روی این دو پروژه کار کند. برای همین پیمانکار اصلی باید با دو پیمانکار جزء در دو شهر مختلف قرارداد اجرایی منعقد کند.
همچنین پیمانکار دست دوم میتواند در چند رشته مختلف تخصص و صلاحیتهای پیمانکاری را داشته باشد. در این صورت ممکن است او تنها به عنوان یک پیمانکار جزء در یک زمینه کاری با پیمانکار اصلی قرارداد عقد نمیکند؛ زیرا او میخواهد از تمام تخصصهای اجرایی خود استفاده کند.
دلیل دیگری که برای پاسخگویی به سوال شما وجود دارد این است که ممکن است پیمانکار اصلی برای همیشه پروژه فعال نداشته باشد و بین پروژههای مختلف وقفه ایجاد شود. به عنوان مثال سنگکاری یک پروژه ممکن است ۲۰ روز زمان ببرید و برای سنگکاری پروژه بعدی باید ۶ ماه صبر کند. در این مدت اگر استخدام رسمی پیمانکار اصلی شده باشد باید چند ماه بدون کار از او حقوق بگیرد که به نفع پیمانکار اصلی نخواهد بود.
همچنین باید در نظر بگیرید که ماهیت این گونه افراد به صورت دستمزدی است و شما نمیتوانید آنها را به صورت رسمی در شرکت خود استخدام نمایید؛ بنابراین امکان ارائه حقوق ثابت برای آنها توسط پیمانکار اصلی به صرفه و معقولانه نیست.
خلاصه
معمولا در انواع قراردادهای حسابداری پیمانکاری اسمی به نام از پیمانکار فرعی وجود دارد که برای آشنایی بیشتر در مورد این که پیمانکار دست دوم کیست و چه کارهایی انجام میدهد، اطلاعاتی را ارائه دادیم. به طوری که عنوان کردیم این فرد با پیمانکار اصلی پروژه همکاری میکند و میتواند بخشی از پروژه را اجرا نماید. به طوری که از نظر مالی و گزارش دهی با کارفرما هیچ ارتباطی ندارد.
